Zawodnicy, wierzyciele Włókniarza Częstochowa chcą złożyć pozew przeciwko PZM, który ich zdaniem, poprzez swoje zaniedbania, przyczynił się do powstania olbrzymiego zadłużenia klubu. Wierzyciele mają też pretensje o to, że Stowarzyszenie CKM Włókniarz ma dostać licencję na jazdę w II lidze bez konieczności spłaty długów poprzednika, czyli żużlowej spółki.

W dodatku Stowarzyszenie ma startować na tym samym stadionie co spółka, czego zabrania regulamin. Stowarzyszenie uzyskało jednak zgodę PZM na takie rozwiązanie.

O analizę całej sytuacji poprosiliśmy znanego radcę prawnego Przemysława Nasiukiewicza. - Czy pozew przeciwko PZM, ewentualnie przeciwko klubom ma szansę powodzenia - zastanawia się Nasiukiewicz. - Temat jest prawniczo ciekawy i bez wątpienia trudny. Szczególnie kwestia ważności samego przepisu par. 4 ust. 3 regulaminu licencyjnego, którego rzecz dotyczy.

- Rozważając możliwości uzyskania przez zawodników zapłaty za reprezentowanie przez nich w sezonie roku 2014 barw ekstraligowych klubów z Gdańska i Częstochowy należy po kolei odnieść się tak do podmiotu, który w ewentualnym sporze mógłby występować po stronie pozwanej, jak również do rodzaju powództwa: o zapłatę lub o odszkodowanie - analizuje dalej Nasiukiewicz.

- Obowiązek zapłaty ciąży w chwili obecnej odpowiednio na GKS Wybrzeże Spółka Akcyjna i CKM Włókniarz Spółka Akcyjna. Zawodnicy występujący z pozwem o zapłatę przeciwko wskazanym klubom mają w mojej ocenie gwarancję uzyskania korzystnego dla siebie orzeczenia, a mianowicie nakazującego klubom zapłatę na rzecz zawodników określonych kwot wynikających z kontraktów. Organem właściwym do rozstrzygania tego typu spraw jest – na podstawie przepisu § 42 Statutu Polskiego Związku Motorowego – Trybunał Polskiego Związku Motorowego. Co oczywiste, samo uzyskanie korzystnego orzeczenia przeciwko spółce nie jest równoznaczne z zaspokojeniem wierzyciela. Dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego zawodnicy przekonaliby się czy spółki wykonają obowiązki nałożone na nie orzeczeniem i zapłacą określone sumy pieniędzy.

- Przewidywania są co do tego pesymistyczne i dlatego zawodnicy poszukują innych rozwiązań, innych podmiotów, które w miejsce spółek mogłyby zaspokoić ich roszczenia o zapłatę. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że z pomocą przychodzi zawodnikom Polski Związek Motorowy, który w Regulaminie przyznawania, odmowy przyznania i pozbawiania licencji uprawniającej do udziału we współzawodnictwie sportowym w sporcie żużlowym dla klubów Ekstraligi, I i II ligi żużlowej ustanowił przepis, na podstawie którego do zapłaty wierzytelności zawodników zobowiązany jest klub dysponujący tym samym co dłużnik stadionem żużlowym, aspirujący do występów ligowych zamiast poprzednika (spółki). Uwagę zwraca jednak wyjątek, którym jest możliwość zawarcia przez klub aspirujący porozumienia z Polskim Związkiem Motorowym w zakresie spłaty zobowiązań spółki (§ 4 ust. 3 regulaminu licencyjnego). Przy czym regulamin nie określa żadnych ram porozumienia. Oznacza to, że – korzystając z zasady swobody umów – strony mogą w porozumieniu dowolnie postanowić o przejściu zobowiązań spółki na klub aspirujący w całości, ale również o przejściu jedynie części lub o nie przejściu tych zobowiązań w ogóle. Gdyby PZM zawarł z klubem aspirującym porozumienie o jedynie częściowym przejęciu zobowiązań spółki lub nawet o braku przejęcia zobowiązań spółki, zawodnik mógłby odnieść wrażenie, że PZM i klub aspirujący zadziałał na jego szkodę, a co się z tym wiąże zawodnik miałby w tej sytuacji uprawnienie do otrzymania odszkodowania. Zgodnie bowiem z ogólną regułą prawa cywilnego, kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia (art. 415 ustawy Kodeks cywilny). Wydaje się jednak, że powództwo o zapłatę odszkodowania wniesione tak przeciwko związkowi, jak również przeciwko klubowi aspirującemu, nie spotka się z pozytywnym dla zawodnika rozstrzygnięciem organu uprawnionego do rozpoznania sprawy. A to z czterech co najmniej powodów.

- Po pierwsze, to sam związek ustanowił zobowiązanie klubu aspirującego do spłaty zobowiązań poprzednika, nie można więc winić związku i oczekiwać od niego zapłaty odszkodowania za zniesienie tego obowiązku w konkretnej sytuacji. Ostatecznie to polski związek sportowy – na podstawie przepisu art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o sporcie - ma wyłączne prawo do ustanawiania reguł organizacyjnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez ten związek. Wskazany przepis daje więc Polskiemu Związkowi Motorowemu uprawnienie do określania reguł, na podstawie których kluby sportowe dopuszczane są do rozgrywek ligowych w sporcie żużlowym.

- Po drugie, podpisanie porozumienia w żadnym stopniu nie zamyka dłużnym spółkom możliwości prowadzenia działalności (mimo że ich drużyny nie będą startowały w lidze), uzyskania przychodu i spłaty zadłużenia wobec zawodników. Trzeba pamiętać, że to spółka jest dłużnikiem i do czasu jej likwidacji każdy przychód powinna ona przeznaczać na spłatę swoich wymagalnych zobowiązań. Z moich informacji, ani GKS Wybrzeże Spółka Akcyjna, ani CKM Włókniarz Spółka Akcyjna nie zostały postawione w stan upadłości likwidacyjnej.

- Po trzecie – o czym była mowa powyżej – podpisane porozumienie nie pozbawia zawodnika uprawnienia do wystąpienia przeciwko właściwym dłużnikom, czyli spółkom z roszczeniem o zapłatę. I ostatecznie czwartym powodem, dla którego powództwo o odszkodowanie kierowane przez zawodnika przeciwko PZM lub przeciwko klubom aspirującym nie może liczyć na korzystne dla zawodnika rozstrzygnięcie jest wielce prawdopodobna nieważność przepisu § 4 ust. 3 regulaminu licencyjnego (w zakresie obowiązku zapłaty przez klub aspirujący zobowiązań finansowych poprzednika) w związku z niezgodnością tego przepisu z powszechnie obowiązującym prawem. Choćby z prawem handlowym wyrażonym m.in. w ustawie Kodeks spółek handlowych, gdzie zasadą jest, że za zobowiązania spółek, które mają osobowość prawną, odpowiadają same spółki.

Uwaga! Autor analizy jest radcą prawnym, specjalistą z zakresu prawa sportowego, wykładowcą Szkoły Wyższej im. Pawła Włodkowica w Płocku, członkiem Komisji Orzekającej Ekstraligi Żużlowej. Zamieścił około 150 publikacji z zakresu prawa sportowego.