Mistrzostwo Danii można zdobyć dysponując 700 tysiącami złotych. W Polsce za takie pieniądze da się odnieść sukces, ale na poziomie II ligi. Tytuł mistrzowski kosztuje grube miliony. W naszej Speedway Ekstralidze od kilku lat wszystko jest najlepsze, ale i najdroższe. Budżety klubów liczone są w milionach złotych. W ciągu kilku lat wydatki wzrosły o ponad 50 procent. Po 2 mln dla Hancocka i Hampela.

Jeszcze na początku XXI wieku WTS Wrocław, z 5 milionami złotych, był pierwszą siłą Ekstraligi. – Obecnie, mając takie pieniądze, jest się skazanym na walkę o utrzymanie – mówi nam jeden z prezesów. Budżety tegorocznych finalistów Ekstraligi to łącznie prawie 16 mln zł (cała liga dysponowała sumą 54,4 mln zł).

Falubaz Zielona Góra miał 8,5 mln zł, a Unia Leszno 6,8 mln zł. Liderzy Falubazu nie mogą narzekać na dochody – Greg Hancock dostał 2,1 mln zł, Andreas Jonsson – 1,95 mln zł, a Piotr Protasiewicz 1,65 mln. Gwiazdy Unii zarobiły niewiele mniej – Jarosław Hampel 2,1 mln zł, Janusz Kołodziej – 1,2 mln, Damian Baliński i Troy Batchelor – po 700 tysięcy zł. Nasi działacze co roku zapowiadają oszczędności, ale zwykle kończy się na słowach. Tym razem ma być inaczej. W przyszłym sezonie złoto powinno być tańsze nawet o 1,5 mln zł.

Na przebicie Duńczyków nie mamy jednak szans. Slangerup, tegoroczny zdobywca tytułu mistrzowskiego, wydał niecałe 700 tys. zł. – Oszczędne życie wymuszają przepisy – mówi Zbigniew Tokarski, polski menedżer mieszkający w Brovst. – Każdy musi zatrudniać zawodników klasy A, B, C i D. Nie można mieć samych gwiazd, a tylko im trzeba płacić więcej. Wielu zawodników startuje za dwa, dwa i pół tysiąca złotych za mecz. Są też tacy, którzy występują za darmo. Na przykład Nicki Pedersen jeździ w Holsted, bo ma podpisanych dziesięć umów z okolicznymi sponsorami. Vojens mogło mieć bezgotówkowo Jarosława Hampela, który starty w tym klubie chciał potraktować jako formę treningu przed Grand Prix.

Duńskie kluby funkcjonują niewielkim kosztem, bo nie ponoszą kosztów administracyjnych. – Raz, że jest dofinansowanie państwa, a dwa, że w każdym klubie mamy prężnie działająca grupa rodziców. Jeden puszcza taśmę, drugi stoi z flagą na wirażu, a trzeci sprzedaje parówki. Robią to społecznie – zauważa Tokarski. W Polsce wydatki administracyjne sięgają miliona złotych. Na Wyspach tytuł mistrza kraju kosztuje więcej niż w Danii, ale ciągle nie są to wielkie pieniądze. Tegoroczni finaliści – Eastbourne Eagles oraz Poole Piratem – wydadzą nie więcej niż 2,5 mln zł. Mało, bo w Anglii nie płaci się dużej kasy za podpisanie kontraktu. Czasami ktoś dostanie równowartość 25 tys. zł, ale to należy traktować, jako gest dobrej woli ze strony promotora klubu.

Bonusem dla żużlowca jest też dodatkowy kontrakt ze sponsorem generalnym. Rzadkością jest ryczałt, czyli stała kwota za występ. Stawki za punkt nie są wielkie – od 400 do 750 złotych. Zawodnik może jednak liczyć na to, że klub zapłaci za jego ubezpieczenie, licencję, mieszkanie, pokryje koszty przejazdów i zatrudnienia mechanika. Fortuna tylko dla gwiazd W Szwecji cena za złoto jest niemal taka sama jak w Wielkiej Brytanii. Najdrożsi zawodnicy dostają nawet milion złotych. W gronie finalistów sezonu 2011 brakuje jednak takich żużlowców. W Indianernie Kumla jednym z lepiej zarabiających jest nasz Piotr Protasiewicz, a to oznacza wypłatę rzędu 400 tys. zł. Z drugiej strony, w Piraternie Motala jest Greg Hancock, który dostaje 800 tys. zł. Większość jeźdźców obu ekip ma jednak umowy na poziomie 200–250 tys. zł. Szwedzi nadal jednak uważają, że wydają na speedway za dużo i od przyszłego roku zamierzają wprowadzić limity zarobków. Górna granica ma wynosić 1,4 mln zł. W Polsce za takie pieniądze trudno pozyskać jednego zawodnika z czołówki Grand Prix. A gdyby ktoś dostał zadanie zmontowania składu, to musiałby poprzestać na negocjacjach z... juniorami.